Bu rehber, mutfak ve gıda temas ürünleri üreten veya AB’de satan işletmeler için hazırlanmıştır.
Gıda temas eden tüm ürünler, AB’de FCM (Food Contact Materials) mevzuatı ve GPSR kapsamında değerlendirilir.
Aşağıdaki kurallar, AB’ye gönderilen mutfak ürünlerinin neredeyse tamamı için zorunludur.
1. Mutfak Ürünleri AB’de Hangi Mevzuata Tabidir?
Mutfak ürünleri üç ana mevzuata göre değerlendirilir:
- GPSR – 2023/988
Tüm mutfak ürünlerinde genel güvenlik, etiket, izlenebilirlik ve AB içi ekonomik aktör zorunluluğu.
- AB Gıda Temas Mevzuatı – 1935/2004
Gıda temas eden ürünlerin güvenli olması ve gıdaya zararlı madde geçirmemesi.
- Materyal Bazlı Özel Mevzuatlar
- Plastik ürünler → 10/2011
- Seramik ürünler → Kurşun & kadmiyum göçme limitleri
- Cam ürünler → FCM + fiziksel güvenlik
- Ahşap ürünler → Gıda teması için uygunluk
- Metal ürünler → Paslanmaz çelik, alüminyum, emaye standartları
4. 2019/1020 – Piyasa Gözetimi
Üretici, ithalatçı ve AR zorunluluğunu tanımlar.
Mutfak ürünleri CE gerektirmez; ancak GPSR + FCM kurallarına tabidir.
2. Gıda Teması Olan Ürünlerde Etiket Zorunluluğu
Aşağıdaki etiket bilgileri mutfak ürünlerinde zorunludur:
- Ürün adı
- Üretici adı
- Üretici tam adresi
- AB içi sorumlu ekonomik aktör (AR / Responsible Person)
- Materyal bilgisi
- Batch / lot / seri numarası
- Ülke bilgisi
- Gıda temas simgesi (gerektiğinde)
- Uyarılar (ürüne göre)
Etiket fiziksel olmalıdır; dijital etiket kabul edilmez.
3. Gıda Teması Simgesi (Glass & Fork Symbol)
Aşağıdaki ürünlerde gıda temas simgesi veya “Gıda ile temasa uygundur” ifadesi zorunludur:
- Plastik mutfak kapları
- Metal ürünler
- Ahşap mutfak ürünleri
- Silikon ürünler
- Seramik / cam gıda kapları
- Spatula, karıştırıcı vb.
Eğer ürün açıkça gıda için tasarlanmışsa (tabak, bardak vb.), simge zorunlu olmayabilir, ancak tavsiye edilir.
4. Materyal Bazlı FCM Gereklilikleri
Plastik Ürünler (10/2011)
- Gıda temas testleri
- Toplam göçme testleri
- Spesifik göçme limitleri (NIAS vb.)
Plastik ürünlerin FCM belgesi olmadan AB’ye girişi risklidir.
Seramik Ürünler
- Kurşun ve kadmiyum göçme testleri
- Gıda temas uygunluğu
- Glaze kaplama güvenliği
Seramik fincan, tabak, kupa gibi tüm ürünlerde testler önemlidir.
Cam Ürünler
- Gıda temas uygunluğu
- Fiziksel kırılma güvenliği
- Tempered glass bilgisinin doğru yazılması
Ahşap Ürünler
- Gıda temasına uygun ağaç türü
- Boya/vernik kullanılmaması veya uygun olması
- Yüzey kaplamasının FCM uyumlu olması
Metal Ürünler
- Paslanmaz çelik türü (ör. 304, 316)
- Kaplama malzemesi (emaye, teflon, alüminyum)
- Ağır metal limitleri
Her materyalde farklı test ve gereklilikler geçerlidir.
5. Ürün Etiketinde Materyal Bilgisi Nasıl Yazılmalıdır?
Belirsiz materyal ifadeleri kabul edilmez.
Doğru örnekler:
- Stainless Steel 304
- Borosilicate Glass
- Bamboo Wood
- Natural Beech Wood
- Silicone (LFGB grade)
- Ceramic (Lead-Free)
- Plastic – PP / PE / PET
Yanlış örnekler:
- Plastik
- Metal
- Ahşap ürün
- Seramik malzeme
GPSR gereği materyal beyanı eksiksiz olmalıdır.
6. AB İçinde Bir Muhatap (AR / Responsible Person)
Gıda temas ürünleri yüksek risk kategorisinde olduğundan, AR zorunludur.
Etikette şu şekilde yer almalıdır:
EU Responsible Person:
Firma Adı
Tam Adres – AB Ülkesi
Bu bilgi:
- GPSR gereği zorunludur
- Platformlar (Amazon, Etsy, eBay) tarafından istenebilir
- Gümrük kontrollerinde talep edilir
7. Batch / Lot Numarası Zorunluluğu
FCM ürünlerinde batch/lot numarası zorunludur.
Örnek formatlar:
- LOT-2026-FCM01
- MTK-2026-Q1
- B2026-08
Batch numarası:
- Risk değerlendirmesi
- Geri çağırma
- Üretim takibi
İçin gereklidir.
8. Gerekli Güvenlik ve Kullanım Uyarıları
Materyal ve ürün türüne göre aşağıdaki uyarılar zorunlu olabilir:
Plastik ürünler
- Mikrodalga kullanımı uygun / değil
- Bulaşık makinesi uyumluluğu
Cam / seramik
- Ani ısı değişimi uyarısı
- Kırılabilir ürün uyarısı
Ahşap ürünler
- Elde yıkama önerisi
- Sıcak tencere üzerine koymama uyarısı
Metal ürünler
- Asitli gıdalarla kullanım uyarıları (gerektiğinde)
Uyarılar ürün güvenliğinin önemli bir parçasıdır.
9. Teknik Dosya Zorunluluğu (FCM + GPSR)
Her üretici ve ithalatçı teknik dosya hazırlamak zorundadır.
Dosyada bulunması gerekenler:
- Ürün tanımı
- Materyal listesi
- FCM test sonuçları (gerektiğinde)
- REACH uyumluluk belgeleri
- Etiket örneği
- Batch/lot kayıtları
- AB içi sorumlu ekonomik aktör bilgisi
- Risk değerlendirmesi
Dosya 10 yıl saklanmalıdır.
10. Online Satışlarda Zorunlu Bilgiler
Online listelemelerde en az şu bilgiler yer almalıdır:
- Materyal bilgisi
- Gıda temas uygunluğu
- Boyut ve kapasite
- Kullanım talimatı
- Bakım talimatı
- Ülke bilgisi
Bu bilgiler AB tüketici mevzuatının e-ticaret gerekliliklerine uygundur.
11. Mutfak Ürünleri Uyum Kontrol Listesi
- Üretici adı ve adresi etikette mevcut
- AB içi AR/Responsible Person bilgisi var
- Materyal bilgisi doğru yazılmış
- Gıda temas simgesi veya açıklaması eklendi
- Batch/lot numarası mevcut
- Gerektiğinde FCM testleri yapıldı
- Uyarılar doğru şekilde eklendi
- Teknik dosya oluşturuldu
- Online bilgiler tam ve doğru
Bu kontrol listesi, AB uyumluluğunun temel doğrulama adımlarıdır.
12. Sonuç
Mutfak ve gıda temas ürünleri CE gerektirmese de AB’de en sıkı kontrol edilen ürün kategorilerinden biridir.
Ürünlerin AB’ye girişinde GPSR ve FCM kurallarının eksiksiz uygulanması zorunludur.
Eksik etiket, yanlış materyal, FCM uyumsuzluğu ve AB içi sorumlu ekonomik aktör eksikliği AB uyumsuzluğu anlamına gelir.
Ücretsiz ürün uyumluluk analizi için:
info@yetkilitemsilci.com